Menu

Kalem İşi ve Malakâri – Eski Türk El Sanatları

Yazımızda Kalem İşi ve Malakâri tekniği hakkında birçok şey öğrenebileceksiniz.

Kalem İşi

Sıva ve ahşap üzerine desen çizme ve yazı yazma olan bir sanattır ki bu işçiliği yapana kalemkâr, tasarımı yapana da nakkaş adı verilir.

Kalem İşi Tekniği

Kalem işinin sıvaya, ahşaba, mermer ve taşa, kumaş ve derinin üstüne ve malakari olarak oldukça geniş uygulanma alanları vardır.

Sıva üstü Kalem İşi

Öncelikle belirlenen desen şeffaf bir kağıda ( pelür, aydınger) çizilir. İkinci bir yarı geçirgen kağıda bu desen tekrar geçirilir. Desenin üzerindeki motifler iğnelerle aralıksız delinir. Eğer bezeyeceğiniz yüzeyin zemini koyu renk ise; tebeşir tozu, açık renk ise; kömür ile üzerinden tamponla geçirilir. Desen yüzeye aktarıldıktan sonra boyama işine başlanır.

Renk olarak kırmızı, kahverengi, mavi ve siyah tercih edilen kalem işini, Anadolu’dan tut Avrupa yakasına kadar köprülerde, köşk ve saraylarda, camilerde sıkça görülürken şimdilerde otel lobilerinde de dahi görmek mümkündür.

*Her türlü sanat bir ülkenin zenginliğinin göstergesidir.

Türklerin daha İslamiyet’i kabul etmediği 8. Ve 9. yıllara dayanan bu sanatı ilk önce Uygur Türkleri icra etmişlerdir. İslamiyet ile daha bir bütünleşen kalemişi daha sonra göçler ile Anadolu’ya gelmiştir. Bu güzel sanatı sırasıyla Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları, Beylikler Dönemi, Erken Osmanlı, Osmanlı İmparatorluğu ki en güzel eserlerin yapıldığı dönemdir. Avrupa’dan etkilenen nakkaşlar Eklektik (Barok, Rokoko, Ampir) sentezini oluşturmuştur. Cumhuriyet Dönemi ve günümüzde de halen en revaçta olan kalemişi ayakta kalmayı başaran nadir sanatlardan biri olama özelliğine sahiptir.

Klasik Sanatların bir parçası olan kalem işi; sivil, dini, askeri, mimari yapıların iç ve dış mekân süslemelerinde ilk tercih edilen sanatların başında yerini almıştır.

Önceki asırlarda daha çok ahşap üzerine yapılan bu sanat Edirnekâri ile bir bütünlük oluştururken günümüzde sıva üzerine yapılan bu sanat Malakâri ile de birleşerek muhteşem eserler ortaya çıkmasında etkin rol almıştır. Edirnekâri gibi tek başına bir ustanın elinden çıkmayan eserler hep kalabalık bir ekibin çalışmasıdır. Bu nedenle ustaların ismi pek ön plâna çıkmaz.

Kalem İşi ve Malakâri, klasik eski sanatlardan en beğenilenler arasında yerini almıştır.

Malakâri

Kalem işi sanatının bir alt kolu olan malakâri; malaya benzer bir aletle yapıldığı için adını oradan alır. Bir alçı-tavan süsleme işi olan malakâriyi kalem işini yapan kalemkâr ustaları yaparlar.

Duvardaki sıvanın üstüne 3-4 mm ince alçı ile kabartılıp daha sonra istenilen şekillerde kesilerek yapılan bu sanat daha sonra boyanarak yapılan bezemeye ayrı bir ahenk kazandırır.

Malakâri Süslemesinin Çeşitleri

*Normal Malakâri

*Hendese Malakâri

*Müzeyyen Malakâri

*Rölyef Malakâri

Hem çinicilik hem de kalemişi ile birlikte sentezlenerek yapılan bu tekniği cami, saray ve sivil yapıların duvar ve tavanlarında görürüz.

Günümüzde bu işi yapan kalemkârlara günümüzdeki işçilikle geçmişteki işçilik arasındaki fark sorulduğu zaman verdikleri cevap:

MALAKARİ

*Şimdiki yapılan işlerde işçiliğin kalitesinde fark olmadığını yalnız tasarım ustalarının yetişmemesinden kaynaklanan bir sorun olduğunu dile getiriyorlar. Şimdi bile halen geçmişte yapılan eserlerden kopya çekerek işlerin yapıldığını söyleyen kalemkâr ustaları buna neden olanın da öğrenciliklerinde okullara atanan başka fakültelerin dekan ve öğretim üyelerinden kaynaklandığını üzülerek dile getiriyorlar.

İşi ehline veriniz, sözü her daim geçerli olmakta. Yapılan işi dürüst ve işi severek yapmanız ise o işte başarının tek anahtarıdır!

Diğer Yazılarımıza Da Göz Atabilirsiniz:

Türk Tarihinde Halı Sanatı

Boya Çeşitleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler

PARFÜMÜN HAYATIMIZDAKİ YERİ VE KOKULAR

Çiçeklerin Kraliçesi – Isparta Gülü Ve Gül Suyu Yapımı

8 MART DEYİNCE…

Can Dostlarımız

Tolstoy’un Bisikletinin İlham Veren Rolü

Gecekondu Ve Onlarca Özlem

Gece Midir Hüzünlendiren, Yoksa Kendimiz Mi?

DEPREM GERÇEĞİ (Sorunlar Ve Çözüm Önerileri)

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerden Bazıları

Beğen  111
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir